Cappella Amsterdam met in de hoofdrol twee opzwepende pianola’s

Cappella Amsterdam, het New European Ensemble en het Zero Dance Theatre gaan van 21 januari t/m 1 februari 2026 op tournee met Les Noces van Igor Stravinsky in de in Nederland eenmaal eerder uitgevoerde versie uit 1919 met cimbaloms, harmonium, slagwerk en een allesbepalende rol voor twee pianola’s. 

De tournee van het programma Stravinsky: Les Noces start op woensdag 21 januari 2026 in het Muziekgebouw in Amsterdam, aansluitend volgen er uitvoeringen in Rotterdam, nog een keer Amsterdam, Den Haag, Nijmegen, Alkmaar en Breda.
 

Fascinatie voor ritme en mechaniek

Cappella Amsterdam gaat voor de machinale versie van Stravinsky’s iconische Les Noces en dus niet voor de standaarduitvoering met vier vleugels “Er zit oerkracht in Les Noces,” zegt Daniel Reuss, chef-dirigent van Cappella Amsterdam. “En deze versie met twee pianola’s maakt het geheel nóg intenser en stuwender. Vanaf de eerste maat voel je de pulserende ritmes en de percussieve pianoklanken. Ik vergelijk het weleens met dancemuziek.”

Stravinsky was gefascineerd door de pianola: een instrument dat staat voor mechanische precisie. Hoe exacter en strakker, hoe beter, vond de componist. Daniel Reuss: “Deze uitvoering klinkt van begin tot eind als een machine — dat is precies waar Stravinsky naar streefde.” Les Noces, een ballet dat de gebruiken van een Russische bruiloft op een ritualistische wijze verklankt en verbeeldt, toont Stravinsky’s verlangen om grip te krijgen op de tijd. “Het is stuwend en jagend, maar het zet op wonderbaarlijke wijze de tijd ook helemaal stil.” Stravinsky zelf heeft deze versie van Les Noces niet kunnen voltooien. Hij schreef slechts een deel voor deze bezetting. Met behoud van de oorspronkelijke zang- en koorpartijen heeft de Nederlandse componist Theo Verbey het werk in 2008 voltooid.

Stravinsky’s fascinatie voor ritme en mechaniek loopt als een rode draad door het programma. Daarbij zal de pianola ook enkele zelden gehoorde solowerken van Stravinsky spelen: Etude voor pianola en een gedeelte uit Petroushka. Cappella Amsterdam voert tevens Stravinsky’s Otche Nash (Our Father) uit en Symphony of Psalms, in een bewerking van Sjostakovitsj voor piano vierhandig. Ook staat Stravinsky’s Chorale voor harmonium op het programma.
 

Over de pianola’s

Een pianola is een zelfspelende piano die werkt met rollen met een gaatjespatroon. Voor deze uitvoering van Les Noces worden twee pianola’s ingezet, waardoor het stuk zonder onderbreking kan worden uitgevoerd. Het vaste tempo wordt vooraf ingesteld; de dynamiek en accenten worden live bepaald door de bespelers Yvo Verschoor en Kasper Janse, die met hun voeten de blaasbalgen bedienen. De pianola’s die worden ingezet bestaan feitelijk uit twee delen: twee historische voorzetapparaten, een soort robots met 88 vliegensvlugge vingers, bespelen twee moderne concertvleugels. De apparaten, daterend uit ca. 1910-1920, worden geleverd door het Pianola Museum Amsterdam. “Stravinsky had hoogstwaarschijnlijk dit soort apparaten in gedachten toen hij in 1919 de partituur schreef”, aldus Kasper Janse. De rollen zijn speciaal voor deze uitvoering vervaardigd. De pianola in actie.
Twee werken uit het programma, Chorale voor harmonium en Otche Nash, staan ook op het nieuwe album Igor Stravinsky: Late Works van Cappella Amsterdam, dat 16 januari 2026 verschijnt bij Pentatone.

Programma
Étude pour pianola Circuspolka Chorale voor harmonium Otche Nash (Our Father) Symphonie de Psaumes (arr. Sjostakovitsj voor quatre mains) Deel uit Petroesjka voor pianola Trois pièces faciles Les Noces (in de versie uit 1919, voltooid door Theo Verbey)

Uitvoerenden
Cappella Amsterdam onder leiding van Daniel Reuss
New European Ensemble
Zero Dance Theatre: hun stijl wordt omschreven als ‘urban contemporary’, een krachtige samensmelting van breakdance en hedendaagse dans
Yvo Verschoor en Kasper Janse - pianola
Denden Karadeniz – choreografie
 

Speellijst

Wo 21 jan 2026 Amsterdam Muziekgebouw
Vr 23 jan 2026 Rotterdam De Doelen
Za 24 jan 2026 Amsterdam Meervaart Theater
Wo 28 jan 2026 Den Haag Amare
Do 29 jan 2026 Nijmegen De Vereeniging
Vr 30 jan 2026 Alkmaar TAQA Theater de Vest
Zo 1 feb 2026 Breda Chassé Theater

Ga voor meer informatie en tickets naar de site van Cappella Amsterdam.