Bachs monumentale Orgelmis herontdekt door Hannes Minnaar en jonge makers

Deze zomer brengt Het Nederlands Bach Consort met pianist en organist Hannes Minnaar het project Koraalpreludes: een nieuwe benadering van Johann Sebastian Bachs Dritter Theil der Clavier Übung, beter bekend als de Orgelmis. Het programma is vanaf 12 juni te horen op diverse locaties in Nederland.

Wat gebeurt er wanneer een van Bachs meest monumentale orgelwerken wordt verbonden met hedendaagse poëzie en nieuwe composities van jonge makers uit Egypte, Iran, Curaçao, Canada en Nederland? In een serie concerten in kerken met monumentale orgels klinkt dit stuk gecombineerd met zang, nieuwe teksten en hedendaagse composities. “Ongeëvenaarde orgelmuziek: diepzinnig, verstild overdonderend en geniaal. BACH!” - Hannes Minnaar
 

Hoogtepunt uit Bachs oeuvre

De Clavierübung III geldt als een van de grootste hoogtepunten uit Bachs oeuvre. Het werk bestaat uit monumentale koraalpreludes gebaseerd op de koralen uit Luthers Deutsche Messe (1539). Bach gebruikte deze koralen als muzikale ingang tot een indrukwekkend architectonisch geheel van geloof, symboliek en klank. Muziek die tegelijk architectonisch doordacht en diep persoonlijk is. “Zelfs binnen het werk van Bach is de Clavierübung III een hoogtepunt,” zegt Hannes Minnaar. “Zijn belangrijkste werk voor het instrument dat het meest dicht bij hem stond. Volmaakt in alle opzichten, in zekere zin een grote brok theorie en dogmatiek. Maar ook diepzinnig, verstild, overdonderend en geniaal.”
 

Levenslange liefde voor het orgel

Hoewel Minnaar internationaal vooral bekendstaat als pianist, speelt het orgel al sinds zijn jeugd een centrale rol in zijn muzikale leven. “Mijn eerste pianolerares was ook organist. Ze nam me als kind mee naar het orgel. Dat vond ik totale magie: een wenteltrapje op en dan al die klavieren en registers, onzichtbaar voor iedereen, maar wat een pracht aan geluid.” Op zijn twaalfde begeleidde hij zijn eerste kerkdienst. Later studeerde hij orgel bij Jacques van Oortmerssen. “Zijn lessen hebben mijn kijk op muziek enorm verrijkt.” Hoewel zijn pianocarrière daarna een grote vlucht nam, bleef het orgel trekken. “In coronatijd kreeg ik de kans én de tijd om het weer op te pakken.”
 

Wereldpremières van jonge componisten

Het Nederlands Bach Consort verbindt in dit project Bachs eeuwenoude muziek nadrukkelijk met nieuwe stemmen van nu. Dichter Jan-Jaap Stegeman schreef tien haiku’s geïnspireerd op de teksten van Luther en de muziek van Bach. Vervolgens vroegen de makers compositiestudenten van het ArtEZ Conservatorium om nieuwe muziek te schrijven op deze teksten. Dat leverde tien wereldpremières op van jonge componisten met uiteenlopende culturele achtergronden. Hun composities functioneren, net als Bachs koralen, als inleiding op de orgelwerken. Zo ontstaat een muzikale dialoog tussen Bach en het heden, tussen eeuwenoude geloofstaal en hedendaagse reflectie. Minnaar: “Kamermuziek is voor mij de mooiste manier van musiceren. Je reageert op elkaar, geeft elkaar ruimte en laat je door elkaar inspireren.” Die gedachte vormt ook de basis van Koraalpreludes: een ontmoeting tussen orgel, zang, poëzie en nieuwe composities.
 

Over Het Nederlands Bach Consort

Het Nederlands Bach Consort - opgericht in 2021- toont lef in haar producties en schuwt het experiment niet. Met Bach als middelpunt delen ze persoonlijke verhalen, geven ze troost bij rouw en verlies en verbinden ze in hun programma’s het heden met het verleden. Het repertoire bestrijkt muziek vanaf de middeleeuwen tot aan nu. Het Nederlands Bach Consort verstrekt compositieopdrachten aan gevestigde én jonge componisten. Zo geeft Het Nederlands Bach Consort het klinkende verleden een bedding in het heden.
 

Meer informatie

De speeldata van Koraalpreludes

vrijdag 12 juni 2026 20.00 uur Amsterdam, Westerkerk
zondag 14 juni 2026 15.30 uur Breda, Grote Kerk
woensdag 17 juni 2026 20.00 uur Den Haag, Lutherse Kerk
vrijdag 19 juni 2026 17.00 uur Dordrecht Bachfestival, Grote Kerk
zaterdag 20 juni 2026 20.00 uur Kampen, Bovenkerk
woensdag 24 juni 2026 20.00 uur Groningen, Martinikerk
vrijdag 26 juni 2026 20.00 uur Leeuwarden, Martinikerk
zaterdag 27 juni 2026 20.00 uur Goes, Grote Kerk
zondag 28 juni 2026 15.30 uur Zutphen, Walburgiskerk

Ga voor meer informatie en het bestellen van kaarten naar de website van Het Nederlands Bach Consort.